Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովը (PACE) պատրաստում է «Վրացական երազանք»-ի կառավարությանը քննադատող բանաձև։
Բանաձևում քննարկվում է ժողովրդավարական հետընթացը, որը բնորոշ է երկրին հատկապես վերջին շրջանում՝ «Վրացական երազանք»-ի կառավարման տարիներին։
Մասնավորապես, նշվում են այնպիսի հարցեր, ինչպիսիք են կառավարության հակաժողովրդավարական քայլերը, միջազգային մտահոգությունները, հակաժողովրդավարական ընտրական միջավայրը, ճնշումները և մարդու իրավունքների խախտումները։
Փաստաթղթի վերջին հոդվածը կոչ է անում Եվրոպայի խորհրդի մարմիններին և անդամ պետություններին ձեռնարկել համապատասխան քայլեր՝ ապահովելու համար, որ «Վրաստանը լիովին համապատասխանի Եվրոպայի խորհրդին անդամակցությունից բխող բոլոր չափանիշներին և պարտավորություններին»։
Բանաձևը պարունակում է հետևյալ պարբերությունները.
- «Խորհրդարանական վեհաժողովը հիշեցնում է իր նախկինում ընդունած բանաձևերը, որոնցում լուրջ մտահոգություն է հայտնվում Վրաստանում ժողովրդավարության կտրուկ հետընթացի և խոր քաղաքական ճգնաժամի վերաբերյալ: Այս զարգացումները կասկածի տակ են դնում իշխանությունների պատրաստակամությունը՝ կատարելու իրենց պարտավորությունները որպես Եվրոպայի խորհրդի անդամներ:
- Վեհաժողովը խոր ցավով նշում է, որ Վրաստանի իշխանություններն անտեսել են միջազգային հանրության մտահոգություններն ու առաջարկությունները ժողովրդավարական ճգնաժամի վերաբերյալ, ինչը կասկածի տակ է դրել ժողովրդավարության գոյությունը:
- Վեհաժողովը դատապարտում է իշխանությունների մեկուսացման քաղաքականությունը և թշնամական հարաբերությունները եվրոպական կազմակերպությունների հետ: Նաև դատապարտում է միջազգային հանրության անդամների դեմ ուղղված անհիմն մեղադրանքներն ու հարձակումները:
- Վեհաժողովը դատապարտում է, որ ընտրությունների համար բարենպաստ միջավայր ստեղծելու իր կոչը չի կատարվել: Արդյունքում, ընդդիմության մեծամասնությունը չի մասնակցում ընտրություններին, և քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններին հնարավորություն չի տրվել դիտարկելու դրանք: Վեհաժողովը նաև դատապարտում է ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի ուշացած հրավերը, որը նրանց համար անհնար դարձրեց դիտարկումը:
- Վեհաժողովը դատապարտում է քաղաքական այլախոհության անդադար ճնշումները, ռեպրեսիվ օրենսդրության ընդունումը և քաղաքացիական հասարակության, լրատվամիջոցների և ընդդիմության դեմ քաղաքական դրդապատճառներով իրավական հետապնդումների չարաշահումը:
- Վեհաժողովը վերահաստատում է լրագրողների և ընդդիմադիր կուսակցությունների առաջնորդների նկատմամբ քաղաքական դրդապատճառներով հետապնդումների դատապարտումը։ Նման գործողությունները նպատակ ունեն ճնշելու այլախոհությունը և անհամատեղելի են ժողովրդավարության հետ։
- Վեհաժողովը ցավով նշում է, որ ցուցարարների նկատմամբ ոստիկանական բռնության և վատ վերաբերմունքի դեպքերի արդյունավետ հետաքննություն չի իրականացվել։ Կոչ է անում անհապաղ դադարեցնել իրավական ընթացակարգերի չարաշահումը և ազատ արձակել բոլոր քաղբանտարկյալներին։
- Քաղաքացիական հասարակության մասին օրենքներ. Վեհաժողովին լրջորեն մտահոգում են «օտարերկրյա գործակալների գրանցման» և «օտարերկրյա ազդեցության» «թափանցիկության մասին» օրենքները, որոնք խոչընդոտում են ոչ կառավարական կազմակերպությունների գործունեությունը։ Նաև դատապարտում է «Դրամաշնորհների մասին» օրենքի ընդունումը և բանկային հաշիվների սառեցումը, որոնք ճնշող ազդեցություն ունեն քաղաքացիական հասարակության վրա։
- Վեհաժողովը մտահոգված է պետական ծառայողների ահաբեկմամբ և աշխատանքից ազատմամբ, որոնք խաթարում են Վրաստանում անկախ և անաչառ պետական ծառայության գոյությունը։
- Վեհաժողովը դատապարտում է իշխող մեծամասնության «Միացյալ ազգային շարժման» և դրան առնչվող կուսակցությունների գործունեությունն արգելելու փորձը։ Սա անհամատեղելի է Եվրոպայի խորհրդի անդամակցության հետ և արդյունավետորեն կհաստատի միակուսակցական բռնապետություն։
- Վեհաժողովը կոչ է անում Վրաստանի իշխանություններին դադարեցնել ժողովրդավարական նահանջը և հայտարարել Եվրոպայի խորհրդի հիմնարար սկզբունքների վրա հիմնված երկխոսության պատրաստակամություն։ Կոչ է անում իշխանություններին օգտվել Եվրոպայի խորհրդի աջակցությունից։
- Վեհաժողովը համարում է, որ Վրաստանում ժողովրդավարության քայքայման կանխումը Եվրոպայի խորհրդի բոլոր մարմինների գործն է։ Հետևաբար, կոչ է անում Եվրոպայի խորհրդի մարմիններին օգտագործել բոլոր հասանելի միջոցները, այդ թվում՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 52-րդ հոդվածով նախատեսվածները, նաև կոչ է անում անդամ պետություններին կիրառել միջպետական դիմումներ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան՝ համաձայն Կոնվենցիայի 33-րդ հոդվածի, որպեսզի Վրաստանը լիովին համապատասխանի Եվրոպայի խորհրդին անդամակցությունից բխող բոլոր չափանիշներին և պարտավորություններին։
