EUA-ն մտահոգված է Վրաստանի բարձրագույն կրթության բարեփոխումների կապակցությամբ

Եվրոպական համալսարանների ասոցիացիայի (EUA) խորհուրդը մտահոգություն է հայտնել Վրաստանի կառավարության նախաձեռնած բարձրագույն կրթության բարեփոխումների կապակցությամբ։ Հայտարարությունը վերաբերում է ինչպես 2025 թվականի վերջին ներկայացված ազգային բարեփոխումների հայեցակարգին, այնպես էլ վերջին ամիսներին ընդունված օրենսդրական և կարգավորող փոփոխություններին, որոնք նախատեսում են բարձրագույն կրթության համակարգի հիմնարար վերակառուցում։

Ասոցիացիայի գնահատմամբ՝ պլանավորված փոփոխությունները կարող են խոր և երկարատև ազդեցություն ունենալ երկրի պետական համալսարանների վրա և, թերևս, էլ ավելի խորացնել Վրաստանի բարձրագույն կրթության ոլորտի մեկուսացումը եվրոպական տարածքից։

EUA-ն ընդգծել է, որ բարեփոխումը մասշտաբային է և ընդգրկում է մի քանի ուղղություն.

• Աշխարհագրական և կարգապահական վերակազմակերպում,

• Մեկամյա մագիստրոսական ծրագրերի ստանդարտացում,

• Ուսումնական պլանների և նյութերի վերանայում,

• Ակադեմիական անձնակազմի կարգավիճակի և վարձատրության փոփոխություններ,

• Ուսանողական տեղերի վերաբաշխում՝ հիմնված աշխատաշուկայի վերլուծության վրա,

• Ֆինանսավորման մոդելի վերանայում, այսպես կոչված, «պետական կարիքների» սկզբունքով։

Չնայած ասոցիացիան ընդունում է պետության դերը կրթական համակարգի կառավարման և բարեփոխումների նախաձեռնման գործում, սակայն շեշտել է, որ նման գործընթացները պետք է լինեն ներառական, թափանցիկ և հիմնված փաստերի վրա։ EUA-ի հայտարարության համաձայն՝ անհրաժեշտ է, որ գործընթացում լիարժեք ներգրավված լինեն բոլոր շահագրգիռ կողմերը, այդ թվում՝ հենց համալսարանները։

Հայտարարության մեջ նշված է նաև, որ բարեփոխումը պետք է հաշվի առնի անցումային շրջանները, ինչը կապահովի ընդունված որոշումների գնահատումը և, անհրաժեշտության դեպքում, դրանց շտկումը։ Ասոցիացիայի կարծիքով՝ նման մասշտաբի կառուցվածքային փոփոխություններն առաջացնում են հեռուն գնացող և հաճախ դժվար կանխատեսելի հետևանքներ, ինչի պատճառով դրանք պետք է քննարկվեն առանձնահատուկ զգուշությամբ։

EUA-ն ուշադրություն է հրավիրում այն փաստի վրա, որ վերջին 25 տարիների ընթացքում Եվրոպայում հաջողված բարեփոխումները, որպես կանոն, ամրապնդել են համալսարանների ինստիտուցիոնալ ինքնավարությունը, բազմազանությունը և միջկարգապահական մոտեցումը։ Այս ֆոնին Վրաստանի դեպքում նախատեսվող կարգապահական ոլորտների կրճատումը կարող է բացասաբար անդրադառնալ համալսարանների արդյունավետության, կայունության և ինքնավարության վրա։

Եվրոպական համալսարանների ասոցիացիան հայտարարել է, որ պատրաստ է շարունակել մասնակցությունը հանրային բանավեճերին և երկխոսել Վրաստանի իշխանությունների ու ակադեմիական հանրության հետ՝ տրամադրելով համեմատական վերլուծություն և փորձագիտական աջակցություն։