Ոչ կառավարական 7 կազմակերպությունների հաշիվների սառեցմանն արձագանքել է հասարակության մեծ մասը՝ դատապարտելով Թբիլիսիի քաղաքային դատարանի որոշումը: ՀԿ-ների ներկայացուցիչներն «Ալիք Մեդիա Վրաստան»-ի հետ զրույցում հայտնեցին, որ պատրաստվում են իրավական ճանապարհով պայքարել իրենց ներկայացված անհիմն մեղադրանքի դեմ, նաև դիմել մարդու իրավունքների Ստրասբուրգի դատարան:

Ինչի մասին է խոսքը

Դատախազությունը հայտարարել է, որ 7 ՀԿ-ների հաշիվների առգրավումը տեղի է ունեցել «Միացյալ չեզոք Վրաստան» շարժման ներկայացուցիչներից մեկի` Վատո Շաքարիշվիլիի դիմումի հիման վրա իրենց սկսած քրեական հետաքննության շրջանակներում` «սաբոտաժ»։

Ըստ դատախազության՝ այս կազմակերպությունների կատարած հանցագործությունն այն է, որ նրանց «նպատակային միջոցներն օգտագործվել են այնպիսի սարքավորումներ գնելու համար, ինչպիսիք են հատուկ գազային դիմակները, պաշտպանիչ ակնոցները, դեմքի ծածկոցները, պղպեղի սփրեյը և այլ միջոցներ, որոնք ցուցարարներն ակտիվորեն օգտագործել են ոստիկանության հետ բախումների ժամանակ»։

Ինչ են ասում ՀԿ-ների ներկայացուցիչները

«Սոցիալական արդարության կենտրոն»-ի (որի հաշիվները նույնպես սառեցվել են) հավասարության քաղաքականության ծրագրի տնօրեն Թամթա Միքելաձեի խոսքով` այդ որոշումը նպատակ ունի կազմաքանդելու քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունները: Միքելաձեն նշեց, որ «Վրացական երազանք»-ը մի շարք օրենքներ է ընդունել քաղաքացիական հասարակության աշխատանքը բարդացնելու համար` նշելով դրանցից մի քանիսը՝ «Օտարերկրյա ազդեցության թափանցիկության մասին» օրենքը, «Օտարերկրյա գործակալների գրանցման մասին» օրենքը, FARA-ն և «Դրամաշնորհների մասին» օրենքը։

«Այս պայմաններում կարելի է ասել, որ Վրաստանում ադրբեջանական և ռուսական տիպի օրենքներն ընդունվեցին հապշտապ, և ստեղծվեց այնպիսի իրավական մթնոլորտ, որ քաղաքացիական հասարակության գործունեությունը դարձավ անհնար։ Եվ այդ օրենքների պայմաններում երկրի տարբեր շրջաններում մի շարք կազմակերպություններ փակվեցին, և հիմա նրանք փնտրում են գործունեությունը շարունակելու ուղիներ: Սակայն, ինչպես տեսանք, մեր կազմակերպությանը նոր մեղադրանք է ներկայացվել, վերջին երեք ամիսների ընթացքում մեր կազմակերպության դեմ հարուցվել է 3 դատական գործ, դրանց թվում՝ «Դրամաշնորհների մասին» օրենքի շրջանակներում, ապա` FARA-ի, և վերջապես` դիվերսիոն հետաքննության շրջանակներում։ Մեզ բռնագրավեցին, այսպես կոչված, «Դիմակների գործով» (սաբոտաժ)»,- «Ալիք Մեդիա Վրաստան»-ի հետ զրույցում նշեց Միքելաձեն: 

Հավասարության քաղաքականության ծրագրի տնօրենի փոխանցմամբ՝ սառեցված հաշիվներով կազմակերպությունը լիովին անգործունակ է, բռնագրավված են բոլոր հաշիվները, ինչը գործնականում կազմակերպության «ինստիտուցիոնալ սպանություն» է: Միքելաձեն հավելեց, որ մտադիր են բողոքարկել առգրավումը և դիմելու են նաև մարդու իրավունքների Ստրասբուրգի դատարան։

«Մենք մտադիր ենք բողոքարկել առգրավումը, մտադիր ենք դիմել Ստրասբուրգի դատարան։ Այդ դեպքում կպաշտպանվեն մեր և մեր կազմակերպությունների շահերը։ Հետաքննությունը խաթարվում է մի քանի ուղղություններով, մի կողմից՝ սա այն է, ինչի մասին խոսում են կառավարական լրատվամիջոցները՝ որոշակի պաշտպանության միջոցների ձեռքբերում (օրինակ՝ ակցիաների ժամանակ օգտագործելու համար անհրաժեշտ դիմակներ, պաշտպանիչ ակնոցներ և այլն): Մեր ՀԿ-ն, որն ակտիվ իրավապաշտպան կազմակերպություն է, սեփական շահերից ելնելով՝ գնել է այդ միջոցներն իր թիմի անդամների համար (25-30 հատ): Սա միջոց էր, որպեսզի մենք ունենայինք ռեսուրսներ մարդկանց պաշտպանելու, ուստի լիովին աբսուրդ է մեղադրանքը. մենք այդ միջոցները չենք բաժանել բողոքի ակցիայի մասնակիցներին, մենք դրանք ձեռք էինք բերել միայն սեփական օգտագործման համար»,- ասաց Միքելաձեն: 

Միքելաձեն զրույցում հավելեց, որ իրենց կազմակերպությունն իրավաբանական օգնություն է ցուցաբերել հիմնականում խոշտանգումների և բռնության զոհերին, նշեց, որ խոսքը 60 նման դեպքի է վերաբերում։ «Ես չեմ կարծում, որ այդ օգնությունը պետք է քրեականացվի»,- ասաց նա:

Միքելաձեի դիտարկմամբ՝ օգտագործվում են կազմակերպության կատարած տարբեր գրառումներ և հրապարակային հայտարարությունները, որտեղ երևում է, որ իրենք համաձայն են բողոքի ակցիայիների ընթացքին կամ աջակցել են դրան, և դրանց հիման վրա էլ սկսվել է հետաքննություն.

«Նրանք նաև օգտագործում են մեր տարբեր գրառումները և հրապարակային հայտարարությունները, որտեղ, երևում է, որ մենք համամիտ ենք բողոքի ակցիաներին կամ աջակցել ենք դրանց, և հենց այդ իրողությունների հիման վրա «մենք հետաքրքրություն ենք առաջացրել», որի հետևանքով հետաքննություն են սկսել»:

«Ալիք Մեդիա Վրաստան»-ի հետ զրույցում «Սափարի» կանանց իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպության տնօրեն Բաիա Պատարաիան նշեց. «Իվանիշվիլիի ռեժիմը վաղուց է պայքար հայտարարել վրացական ՀԿ-ների դեմ»: Նրա խոսքով, ընդունվել են բազմաթիվ հակասահմանադրական օրենքներ և բազմաթիվ մեղադրանքներ են հարուցվել հասարակական կազմակերպությունների դեմ։

«Նրանք ընդունել են բազմաթիվ հակասահմանադրական օրենքներ և մեղադրանքներ են հարուցել մեր դեմ։ Բիձինան ցանկանում է ամեն գնով պահպանել իշխանությունը և լռեցնել բոլոր քննադատական ​​ձայները, և սա նորություն չէ։ ՀԿ-ների առգրավումը առանց վիզայի ճանապարհորդության վերաբերյալ զեկույց ուղարկելուց առաջ ուղղակիորեն նշանակում է մերժում առանց վիզայի ճանապարհորդության հնարավորության և եվրոպական ուղու»,- ընդգծեց Պատարաիան: 

ՀԿ-ի տնօրենի դիտարկմամբ՝ այդ հարցաքննություններով և առգրավումներով իշխանությունը փորձում է քողարկել առանց վիզայի ճանապարհորդության հետ կապված խնդիրները։

Վրաստանի երիտասարդ իրավաբանների ասոցիացիայի փաստաբան Նոնա Քուրդովանիձեի խոսքով՝ սկսվել է բռնաճնշումների նոր փուլ։ Ըստ Քուրդովանիձեի, Դատախազությունը բողոքի ակցիաների ժամանակ ձերբակալված անձանց իրավաբանական օգնությունը համարում է հանցագործություն։

«Այն փաստը, որ ոչ ոք անպաշտպան չի մնում, և որ ձերբակալվածին դատարանում ներկայացնում է հուսալի փաստաբան, նախևառաջ պետք է բխի արդարադատության շահերից, և այսօր դատախազությունը դատարանի միջոցով արդարադատության շահերից բխող գործելակերպը որակել է հանցագործություն։ Սպասվում է, որ ճնշման հաջորդ թիրախը կլինեն անկախ փաստաբանները»,- նշել է փաստաբանը:

Քաղաքական իրավունքի մասնագետ Վախուշտի Մենաբդեի խոսքով՝ ռեժիմը մտնում է նոր հանգրվան։ Մենաբդեն սոցիալական ցանցում պարզաբանել է, որ դա ո՛չ «գործակալների», ո՛չ «գրանտների», ո՛չ էլ այլ օրենք է, հետաքննությունը շարունակվում է առնվազն երեք ամենալուրջ հոդվածներով։

«Ի՞նչ է մեզ ասում դատախազության հայտարարությունը։
Կարծես թե ռեժիմը հասել է նոր մակարդակի, և սա այլևս քաղաքական հետապնդում չէ, սա արդեն լիարժեք ճնշում է», — գրել է Մենաբդեն։

Հիշեցնենք. դատախազության միջնորդությամբ Թբիլիսիի քաղաքային դատարանը սառեցրել է հետևյալ կազմակերպությունների հաշիվները.

• Քաղաքացիական հասարակության հիմնադրամ
• ISFED
• IDFI
• GDI
• «Ժողովրդավարության պաշտպաններ»
• «Սափարի»
• «Սոցիալական արդարադատության կենտրոն»:

Վերոնշյալ թեմայով կարող եք կարդալ նաև`

Վրաստանում սառեցվել են 7 ՀԿ-ների հաշիվները․ տեղական և միջազգային արձագանքներ