Գնաճը Վրաստանում. քաղաքացիներն ահազանգում են

Վրաստանի ազգային վիճակագրական ծառայության (Geostat) տվյալներով՝ օգոստոսին Վրաստանում տարեկան գնաճը կազմել է 5.6%, գներն ամսվա ընթացքում աճել են 0.4%-ով: Գնաճի մասին լուրերը ակտիվ քննարկման առարկա են դարձել սոցցանցերում: Քաղաքացիներն ահազանգում են` գներն աճում են, իսկ եկամուտը` ոչ:

Որ ապրանքներն ու ծառայություններն են թանկացել

Geostat-ի տվյալներով` տարեկան գների աճով ամենաշատն աչքի է ընկել տրանսպորտը. այս խմբի գները տարվա ընթացքում աճել են 15.2%-ով՝ կազմելով ընդհանուր գնաճի 1.81 տոկոսային կետը։ Մասնավորապես, անձնական տրանսպորտային միջոցի շահագործման արժեքը աճել է 20.8%-ով, իսկ տրանսպորտային ծառայություններն աճել են 12.8%-ով։

«Սնունդ և ոչ ալկոհոլային խմիչքներ» խմբում գները տարվա ընթացքում աճել են 5%-ով՝ կազմելով ընդհանուր գնաճի 1.72 տոկոսային կետը։

Ամենամեծ գնային աճը գրանցվել է հետևյալ ապրանքների ոլորտներում.

  • ձկան և ծովամթերքի՝ 18.1%-ով,
  • մսի և մսամթերքի՝ 9.8%-ով,
  • յուղի և ձեթի՝ 7.8%-ով,
  • հացի և հացաբուլկեղենի՝ 7.1%-ով,
  • բանջարեղենի և սեխի՝ 5.5%-ով,
  • սուրճի, թեյի և կակաոյի՝ 5.4%-ով։

Միաժամանակ, մրգերի գները տարեկան կտրվածքով նվազել են 6.1%-ով։

«Բնակարան, ջուր, էլեկտրաէներգիա և գազ» կատեգորիան ընդհանուր գնաճին նպաստել է ևս 0.82 տոկոսային կետով։ Այս կատեգորիայի գներն աճել են 8.5%-ով։ Էլեկտրաէներգիան, գազը և այլ վառելիքներ աճել են 10.3%-ով, բնակարանների պահպանումը և վերանորոգումը՝ 8.7%-ով, իսկ իրական վարձավճարը՝ 8.4%-ով։

Բժշկական ապրանքների և ծառայությունների գները տարեկան կտրվածքով աճել են 5.2%-ով՝ ընդհանուր գնաճին ավելացնելով 0.44 տոկոսային կետ։ Մասնավորապես, բժշկական ապրանքների, սարքավորումների և պարագաների գները աճել են 8.7%-ով, իսկ ամբուլատոր բժշկական ծառայությունները` 2.4%-ով։

Տարեկան հիմնական գնաճը, որը չի ներառում ամենաանկայուն կատեգորիաները, ինչպիսիք են սնունդը և էներգիան, աճել է 3.8%-ով։

«Միջազգային հետազոտությունների և կանխատեսումների կենտրոն»-ի փոխնախագահ Նիկա Շենգելիան գրել է.

«Խնդիրը միայն այն չէ, որ գնաճը 5.6% է։ Այստեղ գլխավոր հարցն է՝ ի՞նչն է թանկացել: Թանկացել են այն ապրանքներն ու ծառայությունները, որոնց վրա ընտանիքները ստիպված են ամեն օր գումար ծախսել։ Բացի դրանից, 5.6%-ը միջին ցուցանիշ է և ոչ թե յուրաքանչյուր ընտանիքի անձնական գնաճը, հետևաբար խնդիրն ավելի մտահոգիչ է»։

Շենգելիան անդրադարձել է նաև հուլիսից օգոստոս գնաճի փոփոխությանը՝ նշելով, որ տարեկան գնաճը 5.5%-ից հասել է 5.6%-ի։ Նրա գնահատմամբ՝ գների աճի խնդիրը ավելի քան հրատապ է։

«Տնտեսության իրական փորձությունն այն է՝ արդյո՞ք մարդկանց եկամուտներն աճում են այն տեմպով, որով աճում են նրանց ամենօրյա ծախսերը», — նշել է նա։

Հատկանշական է, որ հուլիսին Վրաստանի ազգային բանկը (NBG) բարձրացրել է 2026 թվականի միջին գնաճի կանխատեսումը՝ 4.9%-ից մինչև 5.2%։ Կարգավորող մարմինը որպես այս աճի պատճառ նշել է Մերձավոր Արևելքում անկայունության պայմաններում էներգիայի գների աճը։

Այնուհետև Ազգային բանկը զգուշացրել է, որ կքննարկի դրամավարկային քաղաքականության խստացման հարցը, եթե իրավիճակը կարճաժամկետ հեռանկարում չբարելավվի։

Սեպտեմբերի 9-ի նիստում Ազգային բանկը կքննարկի վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը, որը ներկայումս կազմում է 8.25%։ Տոկոսադրույքը մայիսին բարձրացվել էր 0.25%-ով՝ վերջին երկու տարվա ընթացքում առաջին անգամ, Մերձավոր Արևելքում ընթացող պատերազմի ֆոնին։